O projekcie
Cel
Serwis zestawia wybrane wersety Starego Testamentu w hebrajskim Tekście Masoreckim z przekładem Biblii Tysiąclecia (wyd. V) i pokazuje, gdzie przekład odchodzi od hebrajskiego, skąd ta różnica pochodzi i jakie ma znaczenie. Każdy wpis przedstawia także najmocniejszą odpowiedź katolicką i ocenia, na ile jest ona zasadna.
Metodologia
- Oddzielamy fakty (co stoi w tekście hebrajskim, w BT, w LXX, w Wulgacie, w NT) od interpretacji (co z tego wynika).
- Każde twierdzenie analizy odsyła do pozycji na liście źródeł. Pierwszeństwo mają źródła katolickie (przypisy samej BT, Katechizm, dokumenty Papieskiej Komisji Biblijnej, Dei Verbum, Divino afflante Spiritu), potem wydania krytyczne i literatura naukowa. Komentarze żydowskie są wyraźnie oznaczone.
- Gdy dla lekcji BT istnieje realne poparcie tekstologiczne, mówimy to wprost i obniżamy poziom pewności.
- Nie przypisujemy dogmatom więcej, niż wynika z wersetu. Jeśli doktryna opiera się głównie na Nowym Testamencie, piszemy to.
- Pola, których nie udało się jeszcze zweryfikować, są oznaczone na stronie znacznikiem TODO_WERYFIKACJA.
- Numerację wersetów podajemy osobno dla Tekstu Masoreckiego, BT, LXX i Wulgaty, gdy się różni.
Kategorie
- Interpretacja podana jako przekład
- Tekst główny podaje jako przekład to, co jest interpretacją.
- Lekcja Septuaginty lub NT
- BT idzie za Septuagintą, Wulgatą lub cytatem w NT zamiast za hebrajskim.
- Wariant tekstowy
- Różnica wynika z wyboru między poświadczonymi lekcjami tekstu.
- Dodatek redakcyjny
- Tytuł perykopy, przypis lub wielka litera dodane przez redakcję.
- Błąd przekładu
- Przekład niezgodny z tekstem, bez uzasadnienia w innych świadectwach.
Poziomy pewności
- Pewność: wysoka
- Fakty tekstowe są bezsporne, a wniosek wynika z nich bezpośrednio.
- Pewność: średnia
- Fakty są pewne, ale ich waga zależy od interpretacji.
- Pewność: sporna
- Istnieją poważne argumenty tekstowe lub filologiczne za lekcją BT.
Źródła tekstów i licencje
Tekst hebrajski
Westminster Leningrad Codex (wersja „Tanach with Ta'amei Hamikra”, źródło: tanach.us), domena publiczna, pobrany automatycznie przez Sefaria API v3. Kodeks Leningradzki (1008/1009 r.) jest podstawą wydań krytycznych BHS i BHQ. Tekst hebrajski w serwisie pochodzi wyłącznie z tego skryptu i nie jest wpisywany ręcznie. Wersję bez znaków kantylacji generujemy, usuwając te'amim, meteg i paseq, i sprawdzamy ją z wersją „Tanach with Nikkud” w Sefarii. Usuwamy też znaczniki akapitów masoreckich (petucha, setuma).
Biblia Tysiąclecia
Biblia Tysiąclecia, wyd. V, © Wydawnictwo Pallottinum. Cytujemy wyłącznie analizowane wersety, ich przypisy i tytuły perykop, dosłownie, z oznaczeniem źródła, w celu analizy i krytyki, w granicach prawa cytatu (art. 29 ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych). Serwis nie przechowuje pełnego tekstu BT. Każdy cytat sprawdzono na stronie biblia.pl(„Biblia Tysiąclecia – wydanie V”), a adres i datę weryfikacji podajemy przy cytacie. Normalizujemy jedynie odstępy wynikające z kodu HTML strony (np. „Mt 1 ,22” → „Mt 1,22”).
Septuaginta, Wulgata, Nowy Testament
Tekst LXX i grecki tekst NT (SBLGNT) według STEPBible; łacina według Nova Vulgata na stronie Stolicy Apostolskiej. Krótkie cytaty służą analizie.
Komentarze
Komentarze Rasziego według przekładu A. J. Rosenberga (Judaica Press) w Sefarii, licencja CC BY.
Treść serwisu
Teksty analiz, opisy i kod strony są udostępnione na licencjiCreative Commons Uznanie autorstwa – Na tych samych warunkach 4.0 (CC BY-SA 4.0). Licencja nie obejmuje cytatów z Biblii Tysiąclecia ani innych cytowanych utworów, które pozostają własnością ich właścicieli i są przytaczane w ramach prawa cytatu.
Dokumenty Kościoła
Katechizm i Divino afflante Spiritu cytujemy w oficjalnych przekładach polskich (Pallottinum), według tekstów udostępnionych w serwisie opoka.org.pl. Polskie wydanie dokumentu Papieskiej Komisji Biblijnej (Kielce: Verbum 2002) i polski tekst Dei Verbum nie są dostępne w wiarygodnej wersji online. Krótkie cytaty z tych dwóch dokumentów tłumaczymy z oficjalnej wersji angielskiej i oznaczamy to przy źródle.
Prywatność
Serwis jest stroną statyczną: bez śledzenia, bez ciasteczek, bez zewnętrznych skryptów i fontów (font hebrajski Noto Serif Hebrew, licencja SIL OFL, jest serwowany lokalnie).